نقش دوش و چشم شوی ایمنی و بهداشتی در حفاظت از کارکنان در برابر خطرات محیط کار
هر ساله هزاران کارگر به دلیل تماس با مواد خطرناک در محیط کار دچار صدمات جسمی یا بیماری میشوند. بسیاری از این حوادث با رعایت اصول ایمنی و فراهم کردن تجهیزات مناسب قابل پیشگیری هستند. اگرچه تجهیزات حفاظت فردی (PPE) و پروتکلهای ایمنی اهمیت بالایی دارند، اما تأسیسات مهم دیگر مانند دوش و چشم شوی اضطراری شستوشو گاهی نادیده گرفته میشوند.

استفاده نادرست از واژههایی همچون «دوش بهداشتی» و «محلهای شستوشو» باعث سردرگمی شده و تجهیزات لازم در اختیار کارکنان مواجه شده با مواد خطرناک، قرار نمیگیرد. آشنایی با این سامانهها جزو الزامات آمادگی برای شرایط اضطراری است.
پیامدهای نادیدهگرفتن اقدامات ایمنی
تماس با مواد خطرناک مانند پاشش، پخششدن یا ذرات معلق میتواند به سوختگی شیمیایی، التهاب پوست و بیماریهای پوستی منجر شود. در صورت عدم دسترسی به تجهیزات مناسب همچون دوش و چشم شوی اضطراری ، شدت آسیب افزایش مییابد و خسارت جانی و مالی سنگینی ایجاد میشود. همچنین، عدم رعایت این اصول، مسئولیتهای قانونی و مالی قابل توجهی برای کارفرما به دنبال دارد.
تفاوت دوشهای بهداشتی و دوشهای ایمنی
این دو نوع دوش، اگرچه هر دو برای ایمنی محیط کار ضروریاند، اما اهداف، طراحی و استانداردهای متفاوتی دارند:
دوشهای بهداشتی (Hygiene Showers)
- برای پاکسازی آلودگیهای معمول و غیرسمی مانند گرد و غبار و خاک.
- فشار آب ملایم بوده و هدف، حفظ نظافت روزمره و احساس راحتی کارکنان است.
- مناسب برای اتاقهای تعویض و مواردی که تماس جدی با مواد خطرناک وجود ندارد.
دوش و چشم شوی ایمنی (Safety Showers)
- به منظور شستوشوی اضطراری مواد سمی، اسیدها یا مواد شیمیایی خطرناک طراحی شدهاند.

- جریان آب بالا و نزدیک محل استفاده، بهگونهای که کاربر میتواند طی حدود ۱۵ دقیقه تفکیک مواد را ادامه دهد.
- آب نیمهگرم (۱۶ تا ۳۸ درجه سانتیگراد) برای جلوگیری از شوک یا سوختگی.
- اغلب با ایستگاههای شستوشوی چشم همراه هستند — با جریان قابل قبول حداقل ۱۲ لیتر در دقیقه.
نقش امدادگران در عملیات پاکسازی اضطراری
آتشنشانان و امدادگران مسئول بررسی تماس فرد با مواد خطرناک و انتخاب مناسبترین مسیر برای شستوشوی فوری هستند. در موارد شدید، ممکن است کمک رسانی لازم باشد تا فرد با لباسهای آلوده به دوش و چشم شوی ایمنی رسانده شده و پاکسازی شود. آموزش و اجرای تمرینهای شبیهسازی شده اهمیت بالایی در آمادگی تیمهای امدادی در این فرایند دارد.
تعامل میان امدادگران و مسئولین ایمنی محیط کار
در کارگاههای بزرگ یا مراکز صنعتی، تیمهای بهداشت و ایمنی غالباً اطلاعات جامعی دارند: از محل دقیق تجهیزات تا شناسایی نوع مواد. همکاری این تیمها با امدادگران، هماهنگی عملیات و پیشگیری از آسیبهای بیشتر را ممکن میسازد.
محافظت از امدادگران در برابر آلودگی
امدادگران نیز ممکن است در حین عملیات در معرض مواد خطرناک قرار گیرند. بههمین دلیل، استفاده از تجهیزات خودشستوشو دهندهی پرتابل ضروری است تا قبل از ترک محل حادثه، آلودگی بدن پاک شوند.
عوامل کلیدی در انتخاب و نصب دوش و چشم شوی اضطراری
برای تضمین عملکرد صحیح دوش و چشم شوی ایمنی ، باید موارد زیر بررسی و رعایت شوند:
- موقعیت و دسترسی: در دسترس بودن ظرف ۱۰ ثانیه ضروری است؛ نصب چندین ایستگاه مطابق با منطقههای پرریسک.
- فشار و دبی آب: حداقل ۷۶ لیتر بر دقیقه برای شستوشوی کامل بدن.
- دمای آب: گرمای نیمه ۱۶-۳۸ سانتی گراد جهت جلوگیری از آسیب بیشتر.
- مقاومت و استحکام: طراحی ضد خوردگی با دوام بالا برای استفاده در محیطهای صنعتی.
- سهولت استفاده و نگهداری: کنترلهای روشن و ساده، همراه با برنامه دقیق خدمات نگهداری منظم.
انطباق با استانداردهای قانونی
لوازم باید مطابق با استانداردهای بینالمللی مانند EN 15154 و ANSI Z358.1-2014 باشند. پس از وقوع حادثه نیز مستندسازی و گزارشگیری دقیق جهت پیگیریهای قانونی و پزشکی ضروری است. نهادهایی مانند Health & Safety Executive (HSE) در بریتانیا مستندسازی زمان، موقعیت، نوع ماده و اقدامات انجامشده را الزامی میدانند.

اهمیت وجود هر دو نوع دوش و چشم شوی اضطراری در محل کار
ترکیب دوش و چشم شوی ایمنی (برای موارد اضطراری) و دوش و چشم شوی بهداشتی (برای آلودگیهای جزئی) محیط کار را از نظر بهداشت روزمره و آمادگی برای حوادث شیمیایی، بهطور کامل ایمن می کند. نادیدهگرفتن هرکدام میتواند به افزایش خطر جانی، تغییر اعتباری شرکت و هزینههای غیرقابل پیشبینی منجر شود.
تجهیزات حفاظت فردی را از چه شرکت و برندی تهیه کنیم؟
همانطور که می دانید، تاچندی پیش اکثر تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی با هزینه های بالا به کشور وارد می شد. با توجه قیمت بالای تجهیزات وارداتی و خارجی و از طرف دیگر شرایط اقتصادی و محدودیت بودجه سازمان ها و شرکت ها به خصوص بخش خصوصی همچون آزمایشگاه های صنعتی کارخانه جات، تهیه و استفاده از آنها محدود می شد. اما مدتیست با تولید این تجهیزات در کشور توسط شرکت هایی همچون پایش، معضل عدم رعایت ایمنی کارکنان تا حد زیادی حل شده است.
شرکت پایش تولیدکننده انواع تجهیزات ایمنی حفاظت فردی و محیط زیست منجمله دوش و چشم شوی اضطراری با کیفیت بالا و مطلوب در ایران و کشورهای خلیج فارس می باشد که با برخورداری از دانش و توان تخصصی و مهندسی بالا توانسته است نیازهای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، صنایع آب و برق، صنایع فولاد و مس ، نیروگاهها، پالایشگاه ها، بهداشت و درمان، آزمایشگاه های صنعتی و … را مرتفع نماید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به سایت www.payeshppe.irمراجعه نمایید و یا شماره تماس 02155688400 تماس حاصل نمایید.
منبع: firesafetysearch.com – ترجمه : مهندس حدیث سالمی
در سایت ایران آلارم ، اپلیکیشن ایران آلارم و شبکه های اجتماعی ( اینستا ، تلگرام ، ایتا ، روبیکا با آیدی @iranalarm ) آخرین اخبار ، تکنولوژی ها ، محصولات جدید شرکت های خارجی و تولیدکنندگان ایرانی و رویدادهای صنعت تجهیزات ایمنی و حفاظتی را دنبال کنید
نظرات کاربران