ایمنی حریق در نیروگاه خورشیدی:
محافظت از تأسیسات خورشیدی با استفاده از سامانههای اطفای حریق
یک نیروگاه خورشیدی نقش مهمی در چشمانداز انرژیهای تجدیدپذیر ایفا میکند و منبعی پاک و پایدار برای تامین انرژی میلیونها نفر در سراسر جهان به شمار میرود.
با این حال، همانند سایر زیرساختهای الکتریکی، این تأسیسات نیز در معرض خطر آتشسوزی قرار دارند. چنین حوادثی میتواند منجر به خسارات سنگین مالی، آسیبهای زیستمحیطی و توقف عملیات گردد. از این رو، استقرار تدابیر ایمنی مؤثر در برابر حریق برای محافظت از این داراییهای ارزشمند، امری حیاتی است.
یکی از قابلاعتمادترین روشها برای محافظت از نیروگاه های خورشیدی در برابر خطرات آتش، استفاده از سامانههای اطفای حریق است.
در این مقاله، به اهمیت ایمنی حریق در تأسیسات خورشیدی پرداخته و انواع مختلف سامانههای اطفای حریق مؤثر در کاهش ریسکهای آتشسوزی را بررسی میکنیم.
اهمیت ایمنی حریق در نیروگاه خورشیدی
نیروگاههای خورشیدی متشکل از تعداد زیادی پنل فتوولتائیک (PV)، اینورتر و سایر تجهیزات الکتریکی هستند که همگی میتوانند منبع خطر آتشسوزی باشند.
برخی از علل آتشسوزی در این تأسیسات شامل نقصهای الکتریکی، خرابی تجهیزات و عوامل خارجی مانند آتشسوزیهای طبیعی یا برخورد صاعقه است.
در صورت بروز آتش، به دلیل چیدمان متراکم پنلها و استفاده از مواد قابلاشتعال در ساختار آنها، آتشسوزی میتواند بهسرعت گسترش یابد و باعث تخریب گسترده و کاهش ظرفیت تولید برق شود.
از سوی دیگر، نیروگاههای خورشیدی اغلب در مناطق دورافتاده یا غیرقابلدسترسی احداث میشوند که این موضوع، واکنش سریع و مؤثر آتشنشانان را دشوار میسازد.
بنابراین، اتخاذ اقدامات پیشگیرانه برای ایمنی حریق نهتنها جهت جلوگیری از وقوع آتشسوزی ضروری است، بلکه نقش کلیدی در مهار سریع و کنترل مؤثر آن دارد.
انواع سامانه اطفای حریق مناسب برای نیروگاههای خورشیدی
سامانههای اطفای حریق بهگونهای طراحی شدهاند که آتش را بهصورت خودکار شناسایی و خاموش کنند؛ بدین ترتیب از آسیب به تجهیزات، اختلال در فعالیتها و آلودگی محیطزیست جلوگیری میشود.
انواع مختلفی از این سامانهها برای محافظت از تأسیسات خورشیدی قابلاستفادهاند که هرکدام مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند. در ادامه به بررسی مهمترین آنها میپردازیم:
سامانههای اطفای حریق مبتنی بر آب
سامانههای اطفای مبتنی بر آب، شامل سامانههای اسپرینکلر و مهپاش (water mist) ، از رایجترین و اقتصادیترین راهکارها برای محافظت از نیروگاههای خورشیدی به شمار میروند.
این سامانهها از آب برای خنکسازی و خاموشکردن آتش استفاده میکنند، دمای محیط را کاهش داده و شعله را خفه میکنند.
- سامانه اسپرینکلر: سامانههای اسپرینکلر از شبکهای از لولهها و نازلهایی تشکیل شدهاند که بهواسطه افزایش دما فعال میشوند. با شناسایی آتش، نازلها آب را مستقیماً به ناحیه آسیبدیده پاشش میکنند و به این ترتیب، از گسترش شعله جلوگیری میشود.
- سامانه مهپاش: سامانههای مهپاش مشابه اسپرینکلر عمل میکنند اما بهجای جریان آب، قطرات بسیار ریز آب را منتشر میکنند. این سامانهها برای خاموشکردن آتشهای الکتریکی بسیار مؤثر بوده و در فضاهای محدود یا محل استقرار تجهیزات حساس کاربرد دارند.
سامانههای اطفای حریق گازی
در مواردی که استفاده از آب ممکن است به تجهیزات الکتریکی آسیب برساند، سامانههای گازی مانند گازهای پاک یا دیاکسید کربن (CO₂) گزینههای مناسبتری هستند.
- سامانههای Clean Agent: این سامانهها از گازهای سازگار با محیطزیست برای خاموشکردن آتش بهره میبرند. عملکرد آنها بهگونهای است که با کاهش سطح اکسیژن و توقف واکنشهای شیمیایی، حریق را مهار میکنند.
سامانههای Clean Agent برای استفاده در محیطهای دارای حضور افراد نیز ایمن هستند و میتوانند بهصورت خودکار با تشخیص آتش فعال شوند. - سامانههای CO₂: دیاکسید کربن با جایگزینی اکسیژن و خنکسازی منبع آتش، در خاموشسازی آتشهای الکتریکی بسیار مؤثر است. با این حال، چون CO₂ در غلظتهای بالا برای انسان مضر است، استفاده از این سامانه تنها در محیطهای بدون حضور انسان یا همراه با سیستم هشدار جهت تخلیه محل پیش از فعالسازی توصیه میشود.
سامانه اطفای حریق فوم
در نهایت، سامانههای اطفای فوم بهمنظور پوشاندن سطح آتش با یک لایه کف طراحی شدهاند که از انتشار بخارات قابلاشتعال جلوگیری کرده و سطح آتش را خنک میکند.
این سامانهها بهویژه برای اطفای آتش ناشی از مایعات قابلاشتعال مانند روغن ترانسفورماتور یا سایر سیالات خطرناک که در تجهیزات نیروگاههای خورشیدی استفاده میشوند، مناسب هستند.
نتیجهگیری
ایمنی در برابر آتشسوزی، یکی از ارکان اساسی در امنیت و عملکرد پایدار نیروگاه خورشیدی است. اجرای یک سامانه اطفای حریق قوی، نقش مهمی در کاهش خطر آتش و به حداقل رساندن پیامدهای آن بر محیطزیست، اموال و افراد دارد.
سامانههای اطفای مبتنی بر آب، گاز و فوم همگی گزینههایی کارآمد برای محافظت از نیروگاههای خورشیدی محسوب میشوند. انتخاب مناسبترین سامانه، به نیازها و محدودیتهای خاص هر سایت بستگی دارد.
علاوهبر نصب سامانه اطفای حریق، تدوین یک برنامه جامع ایمنی حریق، بازرسیها و نگهداری منظم تجهیزات حفاظتی، و آموزش کارکنان در زمینه پیشگیری از آتش و واکنش در شرایط اضطراری از الزامات ایمنی در این حوزه به شمار میرود.
با اتخاذ رویکردی پیشگیرانه و جامع در زمینه ایمنی حریق، اپراتورهای نیروگاههای خورشیدی میتوانند پایداری و امنیت بلندمدت تأسیسات انرژی تجدیدپذیر خود را تضمین کنند.
نویسنده: آیوی کاسکا، دبیر تحریریه در Marcus Media
ترجمه و تنظیم: مهندس حدیث سالمی
در سایت ایران آلارم ، اپلیکیشن ایران آلارم و شبکه های اجتماعی ( اینستا ، تلگرام ، ایتا ، روبیکا با آیدی @iranalarm ) آخرین اخبار ، تکنولوژی ها ، محصولات جدید شرکت های خارجی و تولیدکنندگان ایرانی و رویدادهای صنعت تجهیزات ایمنی و حفاظتی را دنبال کنید
نظرات کاربران