وظیفه این مجموعه، پایش مداوم بخش های مختلف ساختمان و اعمال فرامین به آنها به نحویست که عملکرد اجزاء مختلف ساختمان متعادل با یکدیگرودرشرایط بهینه وباهدف کاهش مصارف ناخواسته وتخصیص منابع انرژی فقط به فضاهای در حین بهره برداری باشد.
BMS می تواند در برگیرنده تمام سرویس های الکتریکی، مکانیکی، و حفاظتی ساختمان باشد. این سرویس ها شامل گرمایش، سرمایش، تهویه مطبوع، آسانسور، نیروگاه برق اضطراری، پله برقی، کنترل روشنایی، دوربین مدار بسته، اعلام و اطفای حریق، کنترل تردد و … هستند.
در واقع سیستم مدیریت هوشمند ساختمان با بکارگیری از آخرین تکنولوژی ها در صدد آن است که شرایطی ایده آل، همراه با مصرف بهینه انرژی در ساختمان ها پدید آورد. این سیستم ها ضمن کنترل بخش های مختلف ساختمان و ایجاد شرایط محیطی مناسب با ارائه سرویس های همزمان، سبب بهینه سازی مصرف انرژی، سطح کارایی و بهره وری سیستم ها و امکانات موجود در ساختمان می شود. کنترل و دسترسی به سیستم با استفاده از نرم افزارهای مربوطه از هر نقطه در داخل ساختمان و خارج از آن از طریق اینترنت مقدور می باشد.
اهداف سیستم مدیریت هوشمند ساختمان
هدف اصلی به کارگیری BMS در ساختمانها بهره گیری از مزایای اقتصادی و کاهش مصرف انرژی و ایجاد فضای امن و آرام در آنهاست.
عموم مزایا و نتایج بهره برداری از BMS عبارتند از:
1. ایجاد محیطی مطلوب برای افراد حاضر در ساختمان
2. استفاده بهینه از تجهیزات و افزایش عمر مفید آنها
3. ارائه سیستم کنترلی با قابلیت برنامه ریزی زمانی عملکرد
4. کاهش چشمگیر هزینه های مربوط به نگهداری و تعمیرات
5. بهینه سازی و صرفه جویی در مصرف انرژی
6. عدم نیاز به پیمانکار دائمی ساختمان
7. امکان مانیتورینگ و کنترل تمامی نقاط تحت کنترل از طریق یک PC ، موبایل یا اینترنت
8. با توجه به یکپارچه سازی مدیریت تأسیسات و سیستمهای مختلف در ساختمان، تمام تجهیزات بصورت هماهنگ کارکرده و امکان تداخل و بروز مشکلات ناشی از عدم هماهنگی از بین می رود.
9. امكان گرفتن گزارش های آماری از تمامی تجهیزات و عملكرد آنها به منظور بهینه سازی مصرف و عملكرد
انواع زیر سیستمها در اتوماسیون ساختمان
مهمترین زیر سیستمهای برقی و تاسیساتی قابل کنترل توسط سیستمهای مدیریت هوشمند ساختمان (BMS) شامل موارد زیر می باشد :
1. سرمایش ، گرمایش و تهویه مطبوع (HVAC)
2. روشنائی (Lighting)
3. اعلام سرقت یا دزدگیر (Intrusion Control)
4. ایمنی و اعلام حریق (Fire alarm and safety)
5. دوربینهای مدار بسته (CCTV)
6. کنترل تردد (access control)
7. آبیاری (Irrigation)
8. خانه هوشمند (Home Automation)
[quote font_size=’13’ font_style=’italic’ arrow=’yes’]”BMS” یا Building management system که در فارسی آن را مدیریت هوشمند ساختمان ترجمه کرده اند به مجموعه سخت افزارها و نرم افزارهائی اطلاق میشود که به منظور مانیتورینگ و کنترل یکپارچه قسمتهای مهم وحیاتی درساختمان نصب میشوند.[/quote]
مزایای اصلی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (BMS)
1. صرفه جویی در مصرف انرژی
2. آسایش و رفاه
3. افزایش امنیت
4. افزایش ایمنی
5. دسترسی سریع
6. کاهش هزینه نگهداری و تعمیرات
7. انعطاف پذیری
استراتژی های مناسب سیستم BMS در کاهش مصرف انرژی:
معروفترین روشهای به کار گرفته شده توسط طراحان BMS عبارتند از:
1. خاموش و روشن کردن تجهیزات بر اساس جداول زمانبندی کارکرد
2.. Lock out یا بهره برداری از تجهیزات در صورت نیاز و ضرورت
3. بهره برداری از می نیمم ظرفیت مجاز در بهره برداری از تجهیزات (Resets)
4. محدود کردن تقاضا یا Demand Limiting که موجب قطع برق تجهیزات در صورت بارگذاری بیش از حدود تعیین شده، خواهد شد.
5. مونیتورینگ وضعیت تجهیزات توسط اپراتورهای آموزش دیده و بهره برداری از داده ها در رفع مشکلات تجهیزات و بررسی عمکلرد موثر آنها.
BMS مییتواند در برگیرنده تمام سرویس های الکتریکی، مکانیکی، و حفاظتی ساختمان باشد. این سرویس ها شامل گرمایش، سرمایش، تهویه مطبوع، آسانسور، نیروگاه برق اضطراری، پله برقی، کنترل روشنایی، دوربین مدار بسته، اعلام و اطفای حریق، کنترل تردد و … هستند
مثالهائی از یکپارچگی در سیستمهای BMS
1. در هنگام آتش سوزی آژیر به صدا در می آید، تلفن کننده بکار می افتد، دربهای خروجی باز می شوند، دریچه های تنظیم هوا بسته می شوند، شیر گاز بسته می شود، برق اصلی ساختمان قطع می شود، برق اضطراری پله های فرار روشن می شوند.
2. درهنگام سرقت، آژیر و تلفن کننده فعال می شود، چراغها خاموش و روشن می شوند، کرکره ها بالا می آیند، دربهای خروج قفل می شود دوربینها تصاویر را ذخیره می کنند و … .
3. در فصل تابستان که نیاز به سرمایش می باشد در هنگام تابش نور آفتاب به داخل، کرکره های موتوردار بسته می شوند و در هنگام بارندگی کرکره ها و پرده ها باز می شوند.
وظایف BMS در ساختمان
هم اکنون سیستمهای یکپارچه BMS در ساختمانها، آسمانخراشها و برجهای تجاری- اداری و مسکونی و یا مجتمعهای صنعتی کنترل بخشهای مختلفی را به عهده دارند:
1. سیستمهای روشنایی
2. فنها و تأسیسات سرمایش و گرمایش
3. سیستمهای کنترل تردد
4. سیستمهای نظارت تصویری
5. تجهیزات اندازه گیری و میترها
6. سیستمهای اعلام حریق
7. سیستمهای امنیتی و حفاظت پیرامونی
8. آسانسورها
به طور معمول از BMS در اکثر ساختمانها برای کنترل تأسیسات گرمایش و سرمایش، روشنایی و کنترل تردد بهره برداری می شود. اما این سیستمها به دلیل استفاده از پروتکلهای استاندارد و معماری مبتنی بر استانداردهای شناخته شده، امکان لینک شدن با کلیه سیستمهای شمرده شده در بالا و شکل دهی یک مدل کنترل مجتمع برای همه اجزاء قابل کنترل در ساختمان را ایجاد می نماید. اجرای چنین سیستم جامعی در یک ساختمان واقعاٌ آن را به یک سازه امن و هوشمند تبدیل خواهد کرد. تحقیقات نشان می دهد که به کارگیری BMS در بهترین حالت باعث کاهش 30 درصدی در مصرف انرژی در ساختمانها می شود. اما استفاده از سیستمهای یکپارچه نسبت به سیستمهای مجزا 15 درصد قابلیت بالاتر ایجاد میکند.
کاهش هزینه تعمیر و نگهداری در سیستمهای مدیریت هوشمند ساختمان (BMS)
1. در صورت خرابی و معیوب بودن هر یک از تجهیزات تحت کنترل، بصورت هوشمند نوع، مکان و زمان عیب گزارش میشود.
2. با توجه به هوشمند شدن تجهیزات و سیستم روشنائی، زمان روشن ماندن بی مورد تجهیزات و لامپها کاهش یافته و در نتیجه زمان خرابی آنها کاهش می یابد.
3. با توجه به یکپارچه شدن کلیه زیر سیستمها و آدرس پذیری کلیه تجهیزات، حجم سیم کشی بشدت پائین می آید و عیب یابی بسیار آسان می باشد.
انعطاف پذیری (Flexibility) در سیستمهای مدیریت هوشمند ساختمان (BMS)
1. تعریف گروه و مناظر روشنائی با استفاده از کامپیوتر، بدون نیاز به سیم کشی مجدد
2. امکان اضافه نمودن به سیستم و تغییر در پیکر بندی سیستم با استفاده از کامپیوتر
3. امکان اضافه کردن سوئیچ و تجهیزات بی سیم
هدف ازساخت یک بنای هوشمند این است که موجب کاهش مصرف انرژی، افزایش امنیت و ایمنی ، افزایش رفاه و کاهش هزینه نگهداری شود. ویژگی منحصر به فرد این تکنولوژی، ایجاد هماهنگی و یکپارچه سازی بین کلیه سیستمهایی است که تاکنون به صورت منفرد استفاده می شدند، بدین ترتیب در محدوده وسیعى امكان طراحى، نصب و استفاده میدهد. از فواید اصلى این تكنولوژى در كنار ایجاد راحتى و امنیت بیشتر، مى توان به صرفه جویى در مصرف انرژى اشاره كرد. فلسفه اصلى تكنولوژى ساختمان هوشمند بر اساس محوریت بخشیدن به شخص استفاده كننده و نیازهاى او پایه ریزى شده، به درخواستهاى امروز و آینده پاسخى ساده و مناسب میدهد و قابلیت هماهنگ شدن با تكنولوژهاى بعدى را داراست.
در ساختمان های هوشمند چه وسایل و تجهیزاتی قابل کنترل هستند؟
روشنایی: در ساختمان هوشمند منابع نور اعم از چراغ سقفی، دیواری، رومیزی، چراغهای رنگی تزئینی، فلورسنت و لامپهای LED همگی به تفكیك یا گروهی قابل كنترل هستند. با این روش میتوان بدون نیاز به سرکشی به تمامی چراغها از وضعیت تك تك آنها اطلاع حاصل نمود و آنها را “روشن-خاموش” یا “Dim” كرد.
سیستم ایمنی: ساختمان هوشمند قابلیت مدیریت سیستم دزدگیر، دوربینهای مداربسته و حسگر اثر انگشت (Biometric System) را داراست. از مزیتهای اصلی میتوان دقت بالا، قابلیت کنترل از راه دور، امکان ارسال SMS بروی تلفن همراه ، منطقه بندی فضای تحت پوشش (Zone) و تشخیص دود و آب گرفتگی را نام برد.
در، پنجره، پرده، كركره و سایه بان: با یك لمس روی صفحه کنترل، پرده و كركره (نصب شده در داخل یا خارج) و سایبان ها به سادگی قابل كنترل میباشند. هنگام ترك ساختمان با یك نگاه به صفحه نمایش از وضعیت باز و بسته بودن كلیه درها و پنجره ها آگاه شوید. كنترل درها با استفاده از حسگر اثر انگشت و كارتهای مغناطیسی بصورت مركزی، علاوه بر ایجاد ایمنی بیشتر امكان طبقه بندی و زمان بندی دسترسی به ساختمان را بوجود می آورد.
سیستمهای گرمایشی سرمایشی و تهویه مطبوع: در ساختمان هوشمند، میتوان دمای اتاقها را به تفكیك و به طبع نیاز تنظیم نمود. همچنین مشروط كردنِ رویه كار سیستم به حضور ساكنین در ساختمان تاثیر بسزایی در كاهش مصرف انرژی خواهد دارد.
سیستم صوتی، تصویری: در ساختمان هوشمند استفاده از آرشیو موسیقی و فیلم به طبع سلیقه شخصی و به تفكیك از هر اتاق امكان پذیر است. آرشیو موسیقی و فیلم شامل: DVD، CD، Radio، TV، DVB، Sound Box و … كه از آن در تمام اتاقهای ساختمان بدون نقل و انتقال دستگاه و یا حتی CD و DVD مورد نظر استفاده میشود.
آیفون تصویری: با به صدا در آمدن آیفون، تصویر مراجع در صورت تمایل فقط روی صفحه نمایش مورد نظر و یا روی كلیه صفحات نمایشِ منعكس میشود. همچنین هنگامی که ساكنین در ساختمان حضور ندارند تصویر مراجع و زمان مراجعه ثبت شده و پس از بازگشت از آن مطلع خواهید شد.
هدف ازساخت یک بنای هوشمند این است که موجب کاهش مصرف انرژی، افزایش امنیت و ایمنی، افزایش رفاه و کاهش هزینه نگهداری شود. ویژگی منحصر به فرد این تکنولوژی، ایجاد هماهنگی و یکپارچه سازی بین کلیه سیستمهایی است که تاکنون به صورت منفرد استفاده می شدند
سیستم آبیاری خودكار: آبیاری گل و گیاه، تنظیم فواره و آبشارهای مصنوعی از طریق صفحه كنترل به سادگی قابل كنترل میباشند. همچنین ساختمان هوشمند میتواند كنترل، آبیاری گل و گیاه در حیاط و یا داخل ساختمان را بطور خودكار طبق برنامه از پیش تعیین شده عهده دار شود. برای مثال هر غروب در صورت پایین تر بودن رطوب چمن از 33% سیستم آبیاری بشكل خودكار بكار می افتد.
كنترل تاسیسات استخر، سونا و جكوزی: در ساختمان هوشمند روشن كردن و تعیین حرارت سونا، اطلاع یافتن از زمان رسیدن سونا به دمای مطلوب، خودكار كردن تصفیه استخر و یا جكوزی همگی بسادگی امكان پذیر است.
سیستمهای ارتباطی (تلفن، پیامگیر، تلفن سانترال و اینترنت): پشتیبانی از چند خط تلفن، پیامگیر، تلفن سانترال، سرویس Caller ID و Fax از ویژگیهای ساختمان هوشمند میباشند. همچنین در محیط تحت پوشش میتوان از تلفن تصویری (In-House Video telephony) استفاده كرد.
وسایل الكتریكی ساختمان: در ساختمان هوشمند، امكان اطلاع یافتن از وضعیت كلیه وسایل الكتریكی و كنترل آنها وجود دارد. مثلاً پس از اتمام كار ماشین لباسشویی هشداری مبنی بر اتمام كار به اطلاع میرسد، هنگام استفاده از جاروبرقی با به صدا در آمدن زنگ تلفن یا آیفون جارو بصورت خودكار خاموش میشود. بدین صورت احتمال نشنیدن صدای زنگ تلفن هنگام كار با وسایل خانگی پر صدا یا بعلت زیاد بودن صدای موسیقی، در ساختمان هوشمند عملاً منتفی است. همچنین در صورت باز ماندن در یخچال به مصرف كننده اخطار لازم داده میشود.
معماری سیستم BMS
سیستم معمولاً در سه سطح دسته بندی می شود. در سطح صفر وسائل و تجهیزات، حسگرها و اجزاء نهایی کنترل قرار می گیرند. سیستمهای M&E (ایستگاههای مهندسی و اپراتوری سیستم) در این بخش قرار دارند و از طریق ورودی و خروجیهایی به کنترلرهای یکپارچه منتقل می شوند. این انتقال ممکن است به طور مستقیم و یا از طریق تابلوهای طراحی شده صورت گیرد.
اجزاء پس از خاموش شدن سیستم وجود داشته و شامل سیستمهای I/O ، کنترلرها و نرم افزارهای ارتباطی با سطح 2 می باشد و تمامی الگوریتمهای کنترلی و منطقی در این سطح انجام می شود.
در سطح 2 یا سطح کنترل نظارتی سطحی است که در آن ابزارهای نظارتی و مدیریت اطلاعات شامل HMI ها، سرورها، تجهیزات ذخیره سازی و ایستگاههای کاری اپراتورها و مهندسان که باید با سیستم BMS در ارتباط باشند، قرار دارد. ارتباط بین سطح یک و دو از طریق پروتکلهای استاندارد صنعتی انجام می پذیرد.
نرم افزار كنترلی سیستمهای BMS دارای قابلیتهای بسیاری هستند. این نرم افزارها در سطح 3 قرار گرفته و روی سرورهای مناسب نصب می شوند و معمولاً دارای حداقل شرایط زیر هستند:
**دارای محیط گرافیكی مناسب و ساده برای كاربر عادی.
**دارای مجموعه( Library) از انواع راه حل ها و برنامه ها جهت آسانی طراحی و توسعه سیستم در آینده .
** دارای امكانات( PM سرویس و نگهداری) جهت راهبری سیستم در آینده بدون نیاز به تهیه نرم افزار PM مجزا.
**امكان تعریف طول و عرض جغرافیایی جهت تنظیم اتوماتیك شرایط طلوع و غروب خورشید و كنترل مصرف انرژی.
**امكان تعریف لایه های امنیتی دسترس به برنامه توسط كاربران متفاوت.
**امكان تعریف لایه های امنیتی برای كاربران زیر سیستم های متفاوت از قبیل Access ، HVAC ، Lighting و ….
**امكان ذخیره سازی اطلاعات نرم افزار در بانكهای اطلاعاتی SQL قابل كنترل توسط Microsoft Windows .
**امكان تهیه ، تنظیم و مقایسه نمودارهای مختلف عملیاتی از جمله نمودار مصرف برق و … در بازه های مختلف زمانی(Trends).
ارتباط ساده نرم افزار گرافیكی و I/O های سیستم.
**امكان ذخیره سازی اطلاعات مربوط به خطاها و دیگر گزارشات تا مدتها قبل.
**امكان ردیابی و پیگیری درخت و توپولوژی شبكه BACnet توسط نرم افزار بطور Online بطوریكه در صورت قطعی عضوی از شبكه، سیستم بطور اتوماتیك آلارم میدهد.
نظرات کاربران